Hoe het ging met mijn moeder in 2015

Het afgelopen jaar heb ik niet veel over mijn moeder geschreven, maar dat ligt niet aan het aantal gebeurtenissen.

Het gaat slechter met mijn moeder. In 2014 is haar oudste zoon ernstig ziek geworden en in december overleden, nu alweer een jaar geleden. Het verwerken daarvan bracht ook allerlei herinneringen aan mijn vader naar boven en eigenlijk is dat tot op heden één groot raadsel in haar hoofd geworden.

Nicole, ik bel jou maar even: weet jij waar Papa is? Ik begrijp niet waar hij blijft.
Ja, Mama, dat weet ik.
Oh, ik weet 't al, hij is dood hè?
Ja, dat klopt, hij is 13 jaar geleden overleden.
Zo lang al? Ik kan er maar niet bij dat het zó lang geleden is. En weet jij dan hóe hij dood is gegaan?
Ja, jullie waren met z'n tweetjes naar de markt, allebei op de scootmobiel. En toen is hij onwel geworden.
En was ik daar dan bij?
Ja, en toen zijn jullie samen in een ambulance naar het ziekenhuis gebracht.
Oh ja, dat weet ik nog wel. En toen is hij niet meer bijgekomen toch?
Nee, hij is in het ziekenhuis overleden.
Maar hoelang geleden is dat dan gebeurd?
Al 13 jaar.
Ik kan het mij gewoon niet voorstellen. En woon ik hier dan al die tijd alleen? In dit huis?
Ja, dat klopt.

Elke dag belt ze op met deze vragen. Soms een paar keer. Soms vertelt ze dat hij de hele dag bij haar is geweest en dat ze gezellig hebben gepraat. En soms vertelt ze dat hij ineens is weg gegaan en haar alleen heeft gelaten, dan is ze boos omdat ze niet mee mocht.

En M. is ook al overleden, maar dat is pas geleden gebeurd toch?
Ja, maar ook alweer een jaar geleden.
Vreselijk, zo hoort het niet te gaan, ik ben er zó verdrietig van.
Nee, het hoort misschien niet, maar toch ben ik blij dat je er zelf nog wél bent.
Ja, ik ben er nog..

Er staat een heel rijtje foto's op de vensterbank, en er staan dozen, veel dozen met foto's verspreid door het huis. Elke week liggen er 'nieuwe' oude foto's die heel speciaal zijn. Soms tekent mijn moeder cirkeltjes om haar eigen hoofd alsof ze zich wil laten herinneren dat zij dat zelf is.

Wat heb je hier nou op deze foto zitten tekenen?
Ja, ik vond die buik van Papa zo dik. Toen heb ik er een streepje overheen getekend om te zien hoe hij er eerst uitzag. Véél slanker, vind je niet? Beter toch?

Gedurende het jaar waren er ups, maar er waren meer downs. Zodanig, dat we nu op een punt zijn aanbeland dat er meer hulp nodig is. Er moet simpelweg iemand in de buurt zijn om haar vragen te kunnen beantwoorden en haar te helpen. Dat zou haar rust moeten geven, vooral in het hoofd.

Ik hoop dat we in 2016 de dalende lijn weer enigszins recht kunnen laten lopen, met een beetje meer ups.

Nou, dan hang ik maar weer op, nu weet ik tenminste weer hoe het zit. Sorry voor de storing.
Doe niet zo gek, je kan me altijd bellen als je vragen hebt.
Ja, dat is fijn.
Nou, een dikke knuffel van mij, en een kus!
Dankje, dat had ik net nodig. Doei.
Doei. Dag Mam.

Saai, saaier, ...

Uhm, heb je een saaie dag gehad?
Hoezo? Laat eens kijken?
Oja, hahaha. Ja dat zal dan wel, als ik het opgeschreven heb.

Oh, en deze dag?
Hahahaha, nou, je ziet het!

Hmmm, gelukkig, deze dag was minder saai zo te zien...
Even lezen, oja, dat was heel lekker inderdaad. Ja koken vind ik nou eenmaal leuk om te doen!

Hand of hoofd?

Getekend bij de Dagopvang of thuis? Is het een hand of een hoofd? Is het diepzinnig?

Oud vlees

Hallo?
Ja, met je moeder. Zeg Nicole, kom jij nou nog boodschappen brengen of niet?
Eeeh, nee. Ik kom vandaag niet.
Maar ik heb niks te eten in huis.
Dat lijkt me sterk want ik heb voor de hele week boodschappen in je ijskast gezet. De bedoeling is wel, dat je op tijd iets uit de vriezer haalt.
Oh, de vriezer, ligt daar dan wat in? Maar het is morgen toch zondag? Het is toch Pasen?
Nee, het is een gewone donderdag vandaag. Kijk eerst maar eens in de koelkast of daar nog iets ligt.
In de vriezer...ja, hier ligt een tartaartje maar die is bevroren, en kip..
Maar kijk ook eens in de koelkast, het bovenste gedeelte. Vaak heb je daar wel iets klaarstaan.
Ja, oh ja... er staat hier wel een bord met ongeschilde aardappels en groente erop en oud vlees.
Oud vlees?
Ja, hier, ik zal het je even laten horen...
Laten horen? Mam, ben je daar nog?
Ja
Hoe kan ik nou horen dat het oud vlees is?
Ehm, nou, dat weet ik ook niet hoor. Alles is een beetje door elkaar vandaag. Maar hoef ik dan geen boodschappen te doen?
Nee, je hebt echt genoeg in huis. Gooi dat oude vlees maar weg en pak dan die kippenpoot uit de vriezer. Die is kant en klaar, die hoef je alleen maar te ontdooien. En dan maak je die aardappels met wat groente erbij klaar.
Oké, dat doe ik dan wel, dan red ik me wel vandaag. Wanneer kom jij dan weer?
Mij zie je morgen weer, goed?
Goed, tot morgen dan.
Tot morgen, dag Mam.

Fijne lastige feestdagen...

Hoi Mam, ik zag dat je mij gebeld had?
Nee, ik heb jou niet gebeld. Maar wel goed dat ik je even aan de lijn heb. Ik heb helemaal geen geld in huis! En hoe moet ik nu boodschappen doen? En ik kan het pasje ook niet meer vinden.
Wacht even, ik begin met je pasje, dat heb ik nu want ik haal steeds de boodschappen voor je. Ik heb dat op een briefje geschreven en daar, waar je pasje eerst altijd lag, neergelegd.
Oja? Ik ga meteen kijken. Oh, ja, ik lees het nu.
Je zegt dat je boodschappen wilt doen ma..

Oh, de deurbel gaat, wie zou dat zijn?
Dat weet ik niet, kijk maar even, ik blijf wel aan de lijn.
Hallo? Ja, kom maar binnen.
Mam? Wie laat je nu binnen? Ken je die persoon?
Dat weet ik niet, van de Gelderlander zei ze. Ik dacht dat zal wel kloppen omdat jij van die stukjes schrijft.
Die schrijf ik toch niet voor de krant, die staan op internet.
Oh, dan weet ik het niet. Maar daar is die mevrouw al. JAAA KOM MAAR BINNEN, DE DEUR IS OPEN!
Huh, Mama, dat moet je toch niet zo doen? Je weet niet waar zij voor ko..
Hallo mevrouw, ik heb mijn dochter aan de lijn, en die regelt alles voor mij, hier heeft u haar, kunt u het meteen tegen haar zeggen waarvoor u komt.
Euh, hallo? Met mevrouw H.
Mevrouw, mijn moeder is een beetje in de war, waarvoor belde u aan?
Ik kom een nieuwjaarswens brengen, ik ben de bezorger van de Gelderlander.
Oh, dat komt niet zo goed uit want mijn moeder vertelde mij net dat ze helemaal geen geld in huis heeft.
Geeft niet hoor.
Kunt u mij dan teruggeven aan mijn moeder?
Ja, hoor, fijne feestdagen. Ik ga ook meteen weer.
Mama?
Oh mevrouw, sorry maar ik heb geen geld in huis...
Geeft niet, tot ziens!
Mama?
Ja?
Wil je voortaan niet iedereen zomaar binnenlaten?
Nee, maar deze mevrouw kwam alleen maar om... eeeh waarvoor eigenlijk? oh hier ligt een kaartje van de Gelderlander, gelukkig nieuwjaar met een poppetje erop. Ik heb trouwens nog meer kaarten gekregen, hier deze, van ... , en deze ..., en deze is ook heel mooi,
...

Vroeger zwom ik in de Rijn

De ene week

Hoi Mam, ben je er klaar voor om te gaan zwemmen?

Huh, zwemmen? Ik dacht dat ik naar de dokter moest voor de griepprik!

Nee, die heb je dinsdag al gehad. Vandaag is het vrijdag.

Is het vrijdag vandaag? Ja, dan gaan we zwemmen. Pfff dan heb ik me voor niks zo opgetut.

Ach, had je je mooi gemaakt voor de dokter, gaat het niet door. Maar zwemmen is wel leuker dan een griepprik krijgen toch?

Ja ja, nou laten we dan maar gaan.

De andere week

Hoi Mam, ga je mee zwemmen?

Nou, als het moet...

Je zwemtas staat al klaar zie ik... Oh, maar je zwempak zit er niet in!

Nee, die kon ik nergens meer vinden.

Even zoeken, oh, hij hangt in de badkamer, ik heb hem al!

Ja, nou kom ik er niet meer onderuit zeker.

Hoezo? Wat is er aan de hand?

Ik weet niet of ik het ga redden hoor, ben nou al moe...

Weer een andere week

Hoi Mam, zullen we gaan zwemmen?

Ja gezellig, ik heb de zwemtas al klaargezet.

Mooi, dan kunnen we meteen vertrekken.

En elke week ín het water

Oh wat is zwemmen toch heeeerlijk! Vroeger zwom ik altijd in de Rijn, wist je dat? Maar dat doen de mensen nu niet meer, veel te gevaarlijk en vervuild, dat water. Maar dit water is heel lekker!

En elke week ná het zwemmen, in de kleedkamer

Oef! Ik ben wel heel erg moe! Was ik vorige week ook zo moe van het zwemmen? Ik ben geloof ik nog nooit zó moe geweest!

En elke week ná het zwemmen, in de auto

Wat was het weer heeeerlijk, dat zwemmen! En het koffiedrinken erna was ook zo gezellig! Ik heb ook wel gepraat toch? Waarover ging het ook alweer? Ik vind het toch zo fijn dat we elke week gaan zwemmen, en héél gezellig!

Ja lekker hè, en als je moe bent, kunt je zo thuis lekker een uurtje gaan liggen hoor.

Nee hoor, dat hoeft niet, ik ben helemaal niet moe!

Afgelopen vrijdag zei iemand bij het zwemmen: "Als er iemand hier vooruit is gegaan op het zwemmen dan is het jouw moeder wel," vandaar deze blog gewijd aan het zwemmen. 

En het klopt. In het begin durfde mijn moeder amper te bewegen in het water omdat ze dacht dat er stroming in zat. We lopen heen en weer en doen allerlei oefeningen waarbij behalve je lijf ook je hersens moeten werken. Het gaat allemaal heel erg goed en mijn moeder doet echt niet voor "spek en bonen" mee, daarvoor is ze veel te fanatiek! Wanneer we op het eind nog even zelf mogen dobberen wil ze altijd zwemmen en dan zwemt ze toch maar mooi een paar slagen helemaal zelfstandig!

Heb je tips?

Hoi Nicole,

 

Ik zag op op je blog dat je een geheugendagboek hebt gemaakt en dat je moeder deze ook echt gebruikt.

 

Nou heeft mijn moeder ook alzheimer en wellicht is zo'n dagboek ook wel wat voor haar. Ik moet wel zeggen dat ze niet eens omkijkt naar de kalender die in de keuken hangt en zodoende dan ook niet weet welke dag het is. Ik regel elke dag de Telegraaf en zeg altijd kijk op de krant naar welke dag het is maar ze weet het nooit.

 

Misschien heb je nog andere tips voor me want soms is het ondraaglijk.

Martin

Hallo Martin,

Ik stuur het bestand als zip-bestand mee, je kunt daardoor in 1 keer het hele jaar invullen. Laat maar weten of dat lukt. 

Het is echt een rotziekte, en ik kan me voorstellen dat je het soms ondraaglijk vindt. Mijn moeder weet ook nooit welke dag het is, daarvoor heeft ze meerdere punten in huis om het na te kijken. Kalenders, de krant, de gids en het dagboek. Ze vult het geheugendagboek momenteel per dag wisselend in en ik moet haar ook aansporen om het te doen. De meeste vragen die ze heeft lost ze op door in huis rond te lopen en 'bewijs' te zoeken. Zo kijkt ze in de afvalbak om te weten of en wat ze gegeten heeft. 

Ik merk dat geduld hebben de beste invloed op haar heeft. Blijkbaar straal ik een soort rust op haar uit. Als ik kom of opbel is ze erg nerveus om de kleinste reden maar even erover praten en ze wordt alweer rustiger. Ook neem ik haar als het even kan mee naar buiten, nieuwe prikkels werken het best want als ze alleen thuis zit gaat ze in haar hoofd voortdurend op zoek naar dingen die ze niet meer weet. Dat veroorzaakt 'druk op het hoofd' en dat is verdwenen zodra we buiten zijn. Ze moet dus eigenlijk meer in het moment gaan leven, in het hier en nu ipv graven naar het verleden, hoe kortgeleden ook. Als ik met haar langs de Rijn fiets komt het verleden trouwens vanzelf weer boven, dan kan ze honderduit praten over vroeger toen ze klein was en ging zwemmen in de Rijn.

Mijn tips:

-rustig blijven, niet (zichtbaar) boos of moedeloos worden, en ja, blijven herhalen

-(elke dag/regelmatig) op een vast tijdstip bellen of langsgaan

-haar zelf de dingen op laten schrijven, dan blijft het beter hangen

-samen genieten van het hier en nu, haar een leuke tijd bezorgen

-stimuleren om te puzzelen, lezen (of luisterboek), radio luisteren, computeren (mijn moeder kan klaverjassen op de computer!)

-regelmaat stimuleren, op tijd eten en drinken, 's middags op vast tijdstip even slapen maar niet uit verveling in bed gaan liggen

-veel knuffelen en een beetje verwennen (mijn moeder is gek op rozen en chocola ;))

Vind je het goed als ik jouw mail en mijn antwoord op mijn blog plaats? Het kan anderen misschien ook op ideeën brengen bedenk ik me nu.

In elk geval heel veel sterkte met jouw moeder!

Nicole

Hoi Nicole,
Bedankt voor het geheugen dagboek. Wellicht is dit een goede aanvulling op alles wat ik al heb geprobeerd. Tuurlijk oke als je dit op je blog plaatst. Bedankt voor de tips, daar kan elke mantelzorger wat aan hebben!

Groetjes, Martin